Paylaş
Facebook  Twitter  Stumbleupon  Delicious  Google

Atapulgit

 

ATAPULGİT VE KULLANIM ALANLARI

 

      Paligorskit-atapulgit,ifade ettikleri kil türü itibarıyla eşdeğerdir.Paligorskit ismi ilk defa 1862 yılında Von Ssaftschenkar tarafından ilk bulunduğu yer olan Rusya'nın Paligorsk yöresinin ismine izafeten kullanılmıştır. Atapulgit ismi ise ilk defa Lapparent (1935) tarafından ABD'nin Georgia-Attapulgus yöresine göre adlandırılmıştır.Bugün atapulgit terimi daha çok ticari alanda kullanılırken,bilimsel çalışmalarda paligorskit terimi tercih edilmektedir.Atapulgit-paligorskit türleri arasında; Mn-paligorskit, Mn-ferropaligorskit, yofortierit ve tuperssuatsiait sayılabilir.  


 

   Atapulgit: Plalygorskit grubuna ait sulu bir magnezyum, aliminyum silikat(yapı malzemesi olarak kullanılan cam,çimento,tuğla v.b. maddelerin birleşiminde bulunan ,silisik asidin bazlarla birleşerek oluşturduğu tuz)tır. Bu minerallerde kanal şeklindeki gözenekleri dolduran su molekülleri ile kristal yapıya bağlı su molekülleri de bulunmaktadır. Bu gruptaki killerin, yapısında mikro gözenek ve kanallara ve büyük yüzey alanına sahip olması nedeniyle çeşitli maddeleri absorbe(soğurma) etme kapasiteleri yüksektir.


 

   Kil minerallerinin çeşitli proses(süreç)lerde kullanımı;yapıları ve bileşimleri ile yakından ilgilidir. Tane boyu, tane şekli, yüzey kimyası, yüzey alanı, renk, aşındırma, viskozite(bir maddenin ağdalı,koyu kıvamlı olma durumu,yapışkanlık), plastisite, absorpsiyon (emme) v.b. özellikler kil minerallerinin kullanımını önemli ölçüde etkiler.


 

    Yüksek absorpsiyon kapasitesi;malzemenin büyük yüzey alanı, büyük gözenek hacmi ile yeterli gözenek büyüklüğü ve dağılımına sahip olmasına bağlıdır. Ayrıca malzeme ıslandığında mekanik dayanımı artmalıdır. Atapulgit bu özelliklere büyük ölçüde sahiptir.

 

 

    Atapulgitin absorbent (emici) kapasitesi; gözeneklilik, özgül yüzey alanı, özgül gözenek hacmi ve gözenek boyut dağılımının asit, baz ve tuz aktivasyonu gibi işlemler yanında ısıl işlem uygulanarak da arttırılabilir. 

 

 KULLANIM ALANLARI:

 

     Atapulgit büyük oranlarda:

 

 1.Döküm kumu bağlayıcısı, petrol sondajında,


 2.Demir cevheri peletleme(küçük parçacıklardan nemlendirme,ısıtma,sıkıştırma veya kombine olarak mekanik işlemler kullanılarak istenilen görünüş ve yapıda daha büyük parçacıkların elde edilmesi işlemi)sinde,


 3.Absorbent emicilerde (örnek:kedi kumu, zemin temizleyici olarak),

 

  Killerin çevre kirliliğinde absorplayıcı olarak kulanımında da potansiyel bir gelişme vardır. Örneğin bilim adamları; atık sulardaki toksit maddelerin uzaklaştırılması amacı ile uygun özelliklerde killer geliştirmeye çalışmaktadır. Killer aynı zamanda nükleer atık bölgelerindeki toksit maddelerin rehabilitasyonu (iyileştirme) ve seviyelerinin düşürülmesi amacıyla absorplayıcı olarak kullanılmaktadır.

 

   Endüstride absorbent olarak kullanılan killer: Bentonit, sepiyolit, atapulgit ve fullers earth’dır.

 

    Avrupa'da yıllık absorbent kil tüketiminin; 950.000 tonunun kedi altlığı olarak; 200.000 tonunun ise zemin temizleme malzemesi olarak kullanıldığı tahmin edilmektedir.

 

 4.Hayvan yeminde,


 5.Filtrasyon(süzülme),temizlemede,


 6.Renk ağartmada,


7.İnşaat mühendisliğinde,


8.Su yalıtımında,


9.Tarım ilacı taşıyıcısı olarak kullanılmaktadır.


 

    Daha küçük ölçülerde ise:Tıbbi ilaç ve kozmetik sanayiinde, boyada, tuğla ve çatı malzemesi olarak, alçılı ürünlerde, radyoaktif atık depolamasında, sır malzemesi olarak, seramik ve çömlekçilikte, yağlama yağlarında, gübrede, katalizör olarak, kağıt kaplamada, tohum kaplamada, yapıştırıcılarda, su arıtımında kullanılmaktadır.


 

  Bazı atapulgit(paligorskit) cevherlerinin  genel kimyasal bilişimi aşağıdaki gibidir:

 

                  1nci örnek:            2nci örnek:

 SiO2          50.65                   55.86

MgO            7.75                     9.20

AL2O3        11.97                    10.54

Na20           -                          0.68

K2O            -                           0.05

Fe2O3        7.45                     3.23

TiO2           0.20                     0.47

CaO             0.14                      1.56

AZ              20.28                   17.84

 


 

 Ocağımızdan çıkardığımız hammadde, Maden Teknik Araştırma (MTA) Genel Müdürlüğü Analitik Kimya Birimi tarafından 03.11.2006 tarihinde analize tabi tutulmuş ve aşağıdaki değerlerde bulunmuştur:


MgO       :0.7
AL2O3    :5.6
SİO2      :83.4
CaO       :1.0
Fe2O3    :1.0 

 

 KAYNAKLAR:  www.maden.org.tr ”Bentonit ve diğer killerin absorbant olarak kullanımı”

 

                  www.ekutup.dpt.gov.tr ”DPT:Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planının Madencilik Özel İhtisas Komisyon Raporunun (Bentonit-Barit-Diatomit-Aşındırıcılar ) Çalışma Grubu Raporu”

                  www.tdk.gov.tr"Türk Dil Kurumu Büyük Sözlük"

İçerik Rss - Haberler Rss
Tasarım ve Programlama: Omn Portal